Metoda McKenzie

Mechaniczne Diagnozowanie i Terapia wg. Robina McKenziego

Metoda McKenziego jest to zwarty system diagnostyczno-terapeutyczny, opierający się o znajomość wzorców bólowych i analizę zachowania się objawów w wywiadzie i badaniu przedmiotowym. System ten pozwala na rozpoznawanie schorzeń narządu ruchu zarówno kręgosłupa jak i kończyn, w oparciu o wiedzę nie tylko anatomopatologiczną, lecz przede wszystkim znajomość topografii i rodzaju objawów oraz rozpoznanie specyficznych wzorców zachowania objawów.

W terapii która składa się z wywiadu, badania przedmiotowego i podmiotowego, uzyskuje się zbiór indywidualnych cech objawów pacjenta. Objawy te dzięki protokołowi diagnostycznemu metody McKenziego pozwalają na przyporządkowanie do jednego z trzech klinicznych zespołów bólowych; zespół zaburzeń strukturalnych (derangement), zespół dysfunkcyjny, zespół posturalny, lub tzw. schorzenia o innym podłożu mechanicznym.

Klasyfikacja ta pozwala na zaliczenie pacjentów to szerszych kategorii. Dzięki algorytmom opracowanym przez twórcę metody, pacjenci zakwalifikowani do danego z klinicznych zespołów, poddawani są terapii mechanicznej w ściśle zwarty i określony sposób.

Zespół zaburzeń strukturalnych

Zespół zaburzeń strukturalnych (Derangement Syndrome) jest to kliniczny zespół bólowy wywołany przemieszczeniem się tkanek wewnątrz segmentu ruchowego, zaburzając w ten sposób normalną pozycję spoczynkową.

W konsekwencji prowadzi to do rozwoju objawów bólowych zależnych od rozmiaru przemieszczenia jak i poziomu na których występuje. Może to być ból somatyczny lub korzeniowy z możliwością współwystępowania objawów neurologicznych (zaburzenia sensoryczne, ruchowe i reflektoryczne), oraz ograniczenie ruchomości tzw. zablokowanie. Jest to zespół najczęściej występujący dlatego ma różnorodny obraz kliniczny.

Leczenie w tym zespole polega na mechanicznym przesunięciu dysku (repozycji), eliminacji lub centralizacji dolegliwości bólowych oraz powiększeniu zakresu ruchu
i utrwaleniu prawidłowej postawy przez powtarzanie wyuczonych schematów ćwiczeń.

Zespół dysfunkcyjny

Zespół dysfunkcyjny - cechą charakterystyczną tego zespołu jest występowanie dolegliwości bólowych, w chwili gdy tkanka o zaburzonej morfologii jest poddawana mechanicznemu rozciąganiu. Zaburzona morfologia to zbliznowacenia, zwłóknienia, zrosty lub adaptacyjne skrócenia tkanek kurczliwych i okołostawowych. Wpływa to na ograniczenie fizjologicznego ruchu kręgosłupa w momencie ruchu i rozciągania tkanek. W zespole tym ból zawsze będzie związany z dysfunkcją, za wyjątkiem zrostów około korzeniowych, nie będzie również występować w pozycjach neutralnych.

Leczenie w tym zespole polega na przebudowaniu tkanek pod kątem zwiększenia ich elastyczności i mobilności, co można uzyskać poprzez mechaniczne poddawanie tkanki łącznej rozciąganiu zgodnie z pełnioną funkcją.

Zespół posturalny

Zespół posturalny - jest to zespół najrzadziej spotykany w praktyce, jednak często go doświadczamy w życiu codziennym. Ból pojawia się w chwili mechanicznego odkształcania lub niedostatecznego ukrwienia tkanek o prawidłowej morfologii,
w skutek długotrwałego przebywania w pozycjach w końcowym zakresie. W zespole tym nie ma też ograniczeń ruchowych.. Jest to zespół który występuje w pozycjach statycznych, nigdy w ruchu.

Leczeniem jest odpowiednia edukacja.

Inne patologie mechaniczne

Inne patologie mechaniczne - w trakcie wywiadu i badania objawy pacjenta nie mogą być zakwalifikowane do powyższych zespołów poprzez stosowanie statycznych
i dynamicznych testów. Zalicza się tu najczęściej: stenozę otworową i kanałową, zmiany zwyrodnieniowe stawów, niestabilność, zespół bólu przewlekłego.

Zaletą metody McKenzie jest aktywne podejście pacjenta do swojego problemu. Pacjent w trakcie wizyty, jest poddawany pełnej edukacji pod kątem mechaniki jego problemu, wyjaśnia mu się rolę ćwiczeń, które ma wykonywać, jakie efekty są pożądane a jakie nie. Pacjenta uczy się również roli postawy i jej korekty w życiu codziennym oraz stosowania odpowiedniego zaopatrzenia ortopedycznego (np. wałki lędźwiowe, poduszki szyjne). 

Terapia manualna wg. Kaltenborna-Evjenth'a

Koncepcja ta powstała w wyniku pracy dwóch fizjoterapeutów- Freddyego Kaltenborna i Olafa Evjenth'a. Zawiera kompleksowy program badania i leczenia pacjentów z dysfunkcjami narządu ruchu. Dysfunkcja jest stanem, w którym pewna tkanka lub grupa tkanek nie jest
w stanie przenosić obciążeń w sposób wydolny bez objawów bólowych.

Ze względu na logiczny układ badania oparty o specyficzne testy manualne koncepcja Kaltenborna-Evjenth'a jest w stanie umożliwić określenie generatora dolegliwości bólowych, np. nadmiernie napięty mięsień lub zmieniony chorobowo krążek międzykręgowy. Rodzaj uszkodzonej tkanki warunkuje sposób podejmowanego oddziaływania manualnego przy pomocy specyficznych technik stawowych (mobilizacje i manipulacje), mięśniowych (masaż funkcyjny i poprzeczny) neuromobilizacje w przypadku patologii w obrębie układu nerwowego.